ارزیابی اثر پایداری و اغتشاش ستون آب دریا بر تغییرات زمانی و مکانی توزیع کلروفیل-آ در آبهای ساحلی نوشهر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی، تهران، ایران

چکیده

آبهای نواحی جنوبی دریای خزر به عنوان یکی از مناطق مهم اقتصادی و دارای اکوسیستم متنوع در این توده آبی از اهمیت بالایی برخوردار است. از اینرو پایش و کنترل مشخصه‌ها و مولفه‌های مختلف فیزیکی و زیستی دریا و اثرات متقابل آنها در بهره برداری پایدار از این دریا نقش کلیدی دارد. بنابراین در تحقیق حاضر سعی شده با اندازه‌گیری‌های میدانی پارامترهای مختلف و بررسی ساختار پایداری و آمیختگی ستون آب، تغییرات مکانی و زمانی توزیع کلروفیل-آ مورد مطالعه قرار گیرد. عملیات میدانی در آبهای نواحی جنوبی دریای خزر و با استفاده از دستگاه نمونه بردار پارامترهای آب دریا در ماههای مختلف سال برنامه‌ریزی و اجرا شد. نتایج نشان داد، بیشترین مقدار غلظت کلروفیل-آ در لایه‌های زیرسطحی و بین اعماق 5 تا 15 متر و یا در برخی موارد در مرز لایه شیب گرمایی قرار داشته است. در ماههایی که بعضا ورودی آب رودخانه‌های محلی در نواحی نزدیک خط ساحل بیشتر بوده است غلظتهای بیشینه و حدود 2.5 میلی‌گرم بر مترمکعب نیز اندازه‌گیری و ثبت شده است. ساختار کلی نشاندهنده کاهش میزان غلظت کلروفیل-آ در ستون آب در لایه‌های پایینی به خصوص زیر لایه شیب گرمایی (ترموکلاین) می‌باشد. در لایه‌های میانآب در برخی موارد غلظتهای کلروفیل تا 0.1 میلی‌گرم بر مترمکعب هم ثبت شده است. ارزیابی‌ها نشان داد که لایه زیر سطح از 5 متر تا حد پایینی لایه شیب گرمایی لایه مناسبی برای ترازهای بالاتر کلروفیل در فصول و ماههای محتلف بوده که تحت تاثیر میزان نور وارد شده به آب دریا، لایه‌بندی، اغتشاش و پایداری ستون آب قرار داشته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Effect of Stability and Disturbing in Water Column on Temporal and Spatial Variations of Chlorophyll-a in the Coastal Area of Nowshahr

نویسنده [English]

  • Syamak Jamshidi
چکیده [English]

The southern coast of the Caspian Sea is a very important area in the regards of economic and ecosystem activities. Results of field measurements using physical and biological sensors of a portable profiler in the southern boundary of the Caspian Sea were presented. The measurements were carried out on ten sampling stations in the study area. The observations were done during various months in warm and cold seasons by an Italian ocean seven probe. During measurements, probe was released into the water column from surface to the bottom. The collected data showed formation seasonal thermal stratification in water column. Sea surface temperature was recorded in rang of 29-26 oC in warm and 10-8 oC in cold seasons. Distribution of chlorophyll-a indicated maximum levels of 2.5 mg/m3 below the sea surface. Amounts of minimum concentrations of chlorophyll-a were recorded around 0.1 mg/m3 in across the intermediate water.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Southern Boundary of the Caspian Sea
  • Chlorophyll-a
  • Stability and Stratification
  • Seawater Structure
[1] Dumont, H. J. The CaspianLake: History, biota, structure, and function. Limnology and Oceanography, 43(1): 44–52, 1998.
[2] Kosarev, A. N.,; Kostianoy A. G., Introduction. In: The Caspian Sea Environment. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, Handbook of Environmental Chemistry. 5: 1-3, 2005.
[3] Zonn, I. S., Economic and International Legal Dimensions. In: Caspian Sea Environment. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, Handbook of Environmental Chemistry. 5: 243-256, 2005.
[4] Tuzhilkin, V. S.; Kosarev, A. N., Thermohaline Structure and General Circulation of the Caspian Sea Waters. In: Caspian Sea Environment. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, Handbook of Environmental Chemistry. 5: 33-57, 2005.
[5] Kosarev, A. N., Phsico-Geographical Conditions of the Caspian Sea. In: The Caspian Sea Environment. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, Handbook of Environmental Chemistry. 5: 5-31, 2005.
[6] IAEA (International Atomic Energy Agency), Research/Training on the Caspian Sea. Data Report 1995, Vienna, 95 p, 1996.
[7] Nezlin N.P. (2005). Pattern of seasonal and interannual variability of remote sensed chlorophyll. In: The Caspian Sea Environment, Kostianoy, A.G. and A.N. Kosarev, (Eds.). Vol. 5, part P. Germany: Springer-Verlag, pp: 143-1157.
[8] Kideys A.E, A. Roohi, E. Eker-Develi, F. Melin and D. Beare, (2008). Increased chlorophyll levels in the Southern Caspian Sea following an invasion of Jellyfish. Research Letter Ecology, 1-4 pages.
[9] Korshenko A.N. and A.G. Gul, 2005. Pollution of the Caspian Sea. In: The Caspian Sea Environment, Kostianoy, A.G. and A.N. Kosarev, (Eds.). Vol. 5, part P. Germany: Springer-Verlag, pp: 109-142.
[10] Zonn, I. S., Environmental Issues of the Caspian. In: Caspian Sea Environment. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, Handbook of Environmental Chemistry. 5: 223-242, 2005.
[11] Zaker, N. H.; Ghaffari, P.; Jamshidi, S., “Physical Study of the Southern Coastal Waters of the Caspian Sea, off Babolsar, Mazandaran in Iran”. Journal of Coastal Research (JCR), SI 50: 564-569, 2007.
[12] Jamshidi, S., et al., Concentration of chlorophyll-a in coastal waters of Rudsar, Research journal of Environmental Scince, 4:383-391, 2010.
[13] Nasrollahzadeh, H. S.; Din, Z. B.; Foong, S. Y.; Makhlogh, A.,. Trophic status of the Iranian Caspian Sea based on water quality parameters and phytoplankton diversity. Continental Shelf  Research, 28: 1153-1165, 2008
[14] Roohi, A.; Yasin, Z.; Kideys, A. E.; Hawai, A. T. S.; Khanari, A. G.; Eker-Develi, E., Impact of a new invasive cctenophore (Mnemiopsis Laiyi) on the zooplankton community of the Southern Caspian Sea. Marine Ecology. 29: 421-434, 2008.