نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی

2 استادیار دانشکده مهندسی برق، دانشگاه علوم دریایی امام خمینی (ره)

چکیده

این تحقیق براساس نتایج حاصل از تحلیل داده‌های اندازه‌گیری شده پارامترهای فیزیکی آب دریا ( نظیر دما و فشار) در منطقه فلات قاره جنوبی دریای خزر، محدوده آب‌های ساحلی مجاور بندر کیاشهر انجام شده است. عملیات داده‌برداری در یک گشت دریایی که به همین منظور در آب‌های مرز جنوبی دریای خزر برنامه‌ریزی شده بود، توسط دستگاه نیمرخ بردار پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب دریا CTD مدل (IDRONAUT, OCEAN SEVEN 316) در 13 ایستگاه اندازه‌گیری و با بیشینه عمق 90 متر انجام شد. داده‌های برداشت شده پس از کنترل کیفیت، توسط نرم‌افزارهای مطلب برای تحلیل و نتیجه‌گیری آماده شده است. نمودارهای ترسیم شده براساس داده‌های اندازه‌گیری شده به وضوح تشکیل لایه‌بندی بسیار قوی و سه لایه شامل لایه اختلاط سطحی ، شیب حرارتی و لایه آب عمیق را در آب‌های منطقه مورد مطالعه نشان می‌دهد. براساس نتایج تحقیق، تغییرات عمودی دما از سطح دریا تا نزدیکی بستر در عمق 90 متری بین 5/29-5/7 درجه سانتی‌گراد مشاهده شد. در لایه اختلاط سطحی که حدوداً 10 متر ضخامت دارد، تغییرات درجه حرارت آب دریا بین 5/29-29 درجه سانتیگراد است. لایه دما شیب بسیار قوی و با ضخامت حدود 30 متر ( بین عمق‌های 10 تا 40 متر) و با اختلاف دمایی 20 درجه سانتی‌گراد در زیر لایه سطحی تشکیل شده است. نتایج این تحقیق نشان داد که لایه‌بندی ستون آب در مرز جنوبی دریای خزر فصلی است و در میانه فصل تابستان قوی‌ترین حالت لایه‌بندی را دارا است که می‌توان در تست، اندازه‌گیری و عملکرد ترانسدیوسرهای سونار این مساله را در منطقه جنوبی دریای خزر مد نظر قرار داد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Evaluation of Physical Structure and Summertime Stratification in the Coastal Water Column of the Southern Caspian Sea

نویسندگان [English]

  • S Jamshidi 1
  • M Soheilifar 2

چکیده [English]

Results of the field measurements using CTD profiler in the southern coastal waters of the Caspian Sea are presented. The measurements were carried out in Kiyashahr region that is located in the Guilan province, in north of Iran. The observations were done over 13 sampling station with a maximum depth of 90 m depth during a marine cruise in the southern coastal waters of the Caspian Sea. During the marine cruise, CTD probe was released into the seawater column from sea surface to the bottom near 90 m depth. The collected data showed formation a seasonal thermal stratification including surface mixed layer, Thermocline and deep water layer in the water column. Water temperature in the sea surface mixed layer (with 10 m depth) ranged between 29.5-29 oC. At the time of measurement in midsummer, thermocline layer had 30 m thickness and located between 10-40 m depths. Vertical structure of sea water temperature indicated a sharp vertical gradient 20oC across the thermocline. Below the thermocline till sea bottom, seasonal variations of temperature were slight.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Caspian Sea
  • Temperature
  • Thermal Stratification
  • Thermocline layer
  • sonar

[1] Dumont, H. J. The Caspian Lake: History, biota, Structure, and Function. Limnology and Oceanography, Vol. 43, No.1, pp.44–52, 1998.

[2] Kosarev, A. N., Kostianoy A. G., Introduction. In: The Caspian Sea Environment. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, Handbook of Environmental Chemistry, Vol. 5, pp.1-3, 2005.

[3] Zonn, I. S., Economic and International Legal Dimensions. In: Caspian Sea Environment. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, Handbook of Environmental Chemistry, Vol. 5, pp. 243-256, 2005.

 [4] IAEA (International Atomic Energy Agency), Research/Training on the Caspian Sea. Data Report 1995, Vienna, p.95, 1996.

[5] Zaker, N. H., Ghaffari, P., Jamshidi, S., “Physical Study of the Southern Coastal Waters of the Caspian Sea, off Babolsar, Mazandaran in Iran”. Journal of Coastal Research (JCR), SI 50: pp. 564-569, 2007.

[6] Zonn, I. S., Environmental Issues of the Caspian. In: Caspian Sea Environment. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, Handbook of Environmental Chemistry, Vol. 5, pp.223-242, 2005.

[7] Tuzhilkin, V. S.; Kosarev, A. N., Thermohaline Structure and General Circulation of the Caspian Sea Waters. In: Caspian Sea Environment. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, Handbook of Environmental Chemistry. Vol.5, pp.33-57, 2005.

[8] Kosarev, A. N., Phsico-Geographical Conditions of the Caspian Sea. In: The Caspian Sea Environment. Springer-Verlag, Berlin, Heidelberg, Handbook of Environmental Chemistry. Vol.5, pp.5-31, 2005.

[9] Jamshidi, S.,  “Distribution of Temperature, Salinity and Density on the Southern Continental Shelf of the Caspian Sea, off Babolsar; during the Fall Season”, 5th International Conference on Asian and Pacific Coasts (APAC 2009), World Scientific Press, Singapore, Vol.3, pp.13-16, 2009.

[10] Nasrollahzadeh, H. S., Din, Z. B., Foong, S. Y., Makhlogh, A., “Trophic Status of the Iranian Caspian Sea based on Water Quality Parameters and Phytoplankton Diversity, Continental Shelf  Research, Vol.28, pp.1153-1165, 2008

[11] Roohi, A., Yasin, Z., Kideys, A. E., Hawai, A. T. S., Khanari, A. G., Eker-Develi, E., “Impact of a new invasive cctenophore (Mnemiopsis Laiyi) on the zooplankton community of the Southern Caspian Sea. Marine Ecology”, Vol.29, pp.421-434, 2008.

[12] Jamshidi, S., Bakar, N., “Temperature, Salinity and Density Measurements in the Coastal Waters of Rudsar, South Caspian Sea”, Journal of the Persian Gulf (Marine Science) JPG, Vol.1, No.1, pp.27-35, 2010.

[13] Safarov, J. T., Mirzaliyev, A. A.; Shahverdiyev, A. N., Hassel, E. P., “(p, ρ, T) Properties of the Caspian Sea”, Conference of ICPWS XV, Berlin, Germany, 2008.

[14] Millero, F. J., Chetirkin, P. V., “The Density of the Caspian Sea Waters”, Journal of Deep-Sea Research, Vol. 27, pp.265-271, 1980.

[15] Peeters, F., Kipfer, R. et al., “Analysis of Deep-water Exchange in the Caspian Sea based on environmental tracers”. Journal of Deep-Sea Research, Vol.47, pp.621-654, 2000.

[16] UNESCO, Background Papers and Supporting Data on the Practical Salinity Scale 1978. UNESCO Technical Papers in Marine Science, Vol.37, 1981.

[17] UNESCO, Background Papers and Supporting Data on the International Equation of State of Sea Water 1980. UNESCO Technical Papers in Marine Science, Vol.38, 1981.

[18] Knauss, J. A., Introduction to Physical Oceanography. United States of America: waveland press Inc., pp.301-309, 1997.